Rehabilitacja psa po zerwaniu więzadła krzyżowego i operacji TPLO – postępowanie fizjoterapeutyczne
Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego jest jedną z najczęstszych przyczyn kulawizny kończyny miednicznej u psów. W przypadku pacjentów poddawanych zabiegowi TPLO odpowiednio zaplanowana rehabilitacja jest istotnym elementem leczenia.
TPLO (Tibial Plateau Leveling Osteotomy) zmienia biomechanikę stawu kolanowego poprzez korekcję kąta nachylenia plateau kości piszczelowej. Nie oznacza to jednak, że po zabiegu kończyna od razu odzyskuje pełną funkcję. Przez kolejne tygodnie konieczne jest kontrolowane zwiększanie obciążenia, przy jednoczesnym uwzględnieniu procesu gojenia osteotomii.
Bezpośrednio po operacji możemy zaczynać rehabilitację
Bezpośrednio po TPLO najważniejsze jest ograniczenie przeciążenia operowanej kończyny oraz kontrola bólu i obrzęku. Pies powinien poruszać się wyłącznie na smyczy, po stabilnym podłożu, a jego aktywność powinna być ściśle kontrolowana. Zakazane jest w tym okresie skakanie po meblach (wskakiwanie i zeskakiwanie z kanapy, do i z samochodu).
Już na tym etapie warto rozpocząć odpowiednio dobraną fizjoterapię. W zależności od stanu pacjenta może ona obejmować pracę nad zakresem ruchu, delikatną terapię tkanek miękkich, drenaż, ćwiczenia bierne oraz zabiegi fizykalne wspomagające kontrolę bólu i obrzęku – najczęściej zaczynamy od magnetoterapii, która przyspieszy zrost kostny i będzie działała przeciwobrzękowo. Tak samo działają terapie ENF oraz INDIBA. Ich zastosowanie dobieramy indywidualnie, uwzględniając etap gojenia, reakcję tkanek i aktualne potrzeby psa. Fizykoterapia powinna być jednak traktowana jako element wspomagający – podstawą powrotu do sprawności pozostaje prawidłowo zaplanowana praca ruchem i ćwiczeniami.
Jednym z problemów, który pojawia się bardzo szybko, jest zanik mięśni kończyny operowanej. Dlatego całkowite ograniczenie ruchu przez długi czas nie jest korzystne. Kluczowe jest znalezienie właściwej równowagi pomiędzy ochroną miejsca operowanego a stopniowym przywracaniem funkcji kończyny.
Kolejne etapy rehabilitacji
Wraz z postępem gojenia zwiększamy obciążenie i trudność ćwiczeń. Wprowadzamy między innymi ćwiczenia propriocepcyjne, pracę nad równowagą, kontrolowane zmiany pozycji, ćwiczenia wzmacniające oraz stopniowo bardziej wymagające zadania funkcjonalne.
Kluczową rolę na tym etapie odgrywa bieżnia wodna. Zmniejszenie obciążenia dzięki wyporowi wody pozwala na wykonywanie kontrolowanego ruchu przy jednoczesnej pracy mięśni. Hydroterapia może być wykorzystywana między innymi do poprawy wzorca chodu, zwiększania zakresu ruchu, odbudowy siły oraz poprawy wydolności.
W późniejszym etapie można wprowadzać ćwiczenia na cavaletti, ćwiczenia równoważne oraz bardziej zaawansowaną pracę wzmacniającą. W przypadku każdego ćwiczenia ważniejsza od liczby powtórzeń jest jakość wykonania i brak nieprawidłowych kompensacji.
Kiedy pies może wrócić do normalnej aktywności?
Nie ma jednej daty, w której każdy pies po TPLO może rozpocząć bieganie czy swobodną zabawę. Tempo rehabilitacji zależy między innymi od przebiegu gojenia, wieku i masy ciała psa, jego kondycji przed zabiegiem oraz stanu drugiej kończyny.
Przed zwiększeniem aktywności oceniamy przede wszystkim sposób poruszania się psa, zakres ruchu, masę i siłę mięśniową, symetrię obciążania kończyn oraz kontrolę proprioceptywną. Najważniejsza jest kontrola radiologiczna zalecona przez lekarza prowadzącego. Kiedy zwierzę otrzymuje zielone światło na zwiększenie aktywności, planujemy powrót bardzo ostrożnie i stopniowo zwiększamy obciążenia.
Rehabilitacja po TPLO w Healthy Movement
W rehabilitacji po operacji TPLO nie stosuję jednego schematu dla wszystkich pacjentów. Każdy pies jest oceniany indywidualnie, a plan terapii zmieniamy w zależności od jego aktualnego stanu i reakcji na obciążenie.
W Healthy Movement w Kolbudach pracujemy z psami po zabiegach ortopedycznych, wykorzystując terapię manualną, ćwiczenia funkcjonalne, hydroterapię na bieżni wodnej oraz odpowiednio dobrane zabiegi fizykalne.
Prawidłowo prowadzona rehabilitacja pozwala nie tylko szybciej odzyskać sprawność, ale przede wszystkim ograniczyć utrwalanie nieprawidłowych wzorców ruchowych i bezpiecznie przygotować psa do powrotu do codziennej aktywności.
Jeżeli Twój pies jest po operacji TPLO, warto rozpocząć rehabilitację odpowiednio wcześnie i prowadzić ją w sposób dostosowany do aktualnego etapu gojenia.
Healthy Movement – fizjoterapia zwierząt, Kolbudy
ul. Polna 1A, Kolbudy
tel. 696 865 001